دانشنامهمفاهیم پایه

ارز دیجیتال دای DAI چیست؟

دای (DAI) رمز ارزی است که از آن به عنوان اولین محصول پروژه Maker یاد می‌شود. دای به‌لحاظ ارزش در حالت ثبات به‌سر می‌برد . از این جهت در زمره ارزهای دیجیتال باثبات یا اصطلاحا استیبل‌کوین‌ها قرار می‌گیرد.

استیبل‌کوین‌ها توسط یک کالا یا دارایی با ارزش پشتیبانی می‌شوند. دای نیز به عنوان یک استیبل‌کوین توسط دلار آمریکا پشتوانه‌سازی شده است. بدین معنی که یک واحد از دای با یک دلار آمریکا برابری می‌کند.

علیرغم باثبات‌بودن در ارزش، دای رمز ارزی غیرمتمرکز است که در بستر بلاک‌چین اتریوم توسعه داده شده است و اکوسیستم آن میکردائو نام دارد.

MakerDAO چیست؟

میکردائو سازمانی است که به‌عنوان آغازگر نظام بانکداری غیرمتمرکز شناخته می‌شود. هدف از تاسیس این سازمان، فراهم کردن زمینه‌ای بود که دسترسی به نظام اقتصادی غیرمتمرکز را برای همگان میسر کند. مهمترین مشخصه نظام اقتصادی غیرمتمرکز، سهم یکسان اعضا در وضع سیاست‌گذاری‌هاست. سازمان دائو برای دستیابی به اهداف خود از دو توکن MKR و DAI بهره می‌برد. هدف از ایجاد MKR توسعه و حفظ سیستم و مدیریت DAI عنوان شده‌است.

29.04 Defi MakerDAO چیست؟ V2 e1632512828933 1024x605 - ارز دیجیتال دای DAI چیست؟

 ارز دیجیتال دای و یک تفاوت اساسی با استیبل‌کوین‌ها

دای یک رمز ارز استیبل‌کوینی است و دلار به عنوان پشتوانه آن معرفی شده‌است. با این حال این رمز ارز با سایر استیبل‌کوین‌ها تفاوت دارد. استیبل‌کوین‌ها اساسا با هدف حذف نوسانات از بازار رمزارزها بوجود آمدند. این رمز ارزها توسط یک کالای باارزش مانند طلا یا دلار پشتیبانی می‌شوند.

با عرضه یک‌واحد از یک رمز ارز استیبل‌کوینی بایستی یک دلار یا هر دارایی دیگری که به‌عنوان پشتوانه ارز موردنظر عمل می‌کند در خزانه یک بانک نگهداری شود. عملیاتی‌شدن این فرایند مستلزم افتتاح حساب نزد یک بانک‌ست تا در ازای عرضه رمز ارز مورد‌نظر، دارایی پشتیبانی‌کننده به وثیقه سپرده‌شود.

طی این فرایند با اصل ویژگی غیرمتمرکز بودن ارزهای دیجیتال در تضاد است. این یعنی استیبل‌کوین‌ها تا حد زیادی ویژگی‌های یک سیستم متمرکز را به خود گرفته‌اند. به این نحو که دولت‌ها یا بانک‌ها می‌توانند اقدام به مصادره این حساب بانکی کنند یا به دلیل نظارتی که توسط توسعه دهندگان این پروژه‌ها در جریان است، در ازای ارز دیجیتال عرضه شده، مقدار کمتری دارایی اختصاص دهند. همانطور که درباره تتر که شناخته‌شده‌ترین ارز دیجیتال از گروه استیبل‌کوین‌هاست چنین ادعایی مطرح است و این یعنی بیشتر این رمز ارزها از نبود شفافیت رنج می‌برند.

اما در این میان، دای به ویژگی غیرمتمرکز بودن رمزارزها متعهد مانده و از یک طراحی کاملا غیرمتمرکز برخوردار است که در نتیجه آن، هیچ نهاد فردی یا سازمانی قادر نیست ارزش این رمز ارز را با ریسک همراه کند.

بنابراین DAI یک ارز دیجیتال کاملا غیرمتمرکز است که ارزش آن برابر با یک دلار آمریکاست.

معماری غیرمتمرکز دای

 DAI یک رمز ارز استیبل‌کوینی است که برخلاف سایر هم‌نوعان خود وثیقه آن موجودی دلاری در یک حساب بانکی نیست. بلکه یک شبکه بلاک چینی از آن پشتیبانی می‌کند. در حال حاضر DAI توسط بلاک‌چین اتریوم پشتیبانی می‌شود.

تولید DAI در بستر بلاک‌چین اتریوم و توسط قرارداد هوشمندی تحت عنوان Collateralized Debt Position یا اختصارا CDP انجام می‌گیرد.

shutterstock 2002557968 1024x576 - ارز دیجیتال دای DAI چیست؟

Collateralized Debt Position یا  CDP چیست؟

CDP یک مفهوم رمزنگاری شده مالی است که توسعه آن از سال 2014 و توسط پروژه MakerDAO کلید خورده است. این پروژه هدف خود را برپایی یک نظم نوین مالی غیرمتمرکز معرفی می‌کند که عملکرد آن مبتنی بر فناوری بلاک‌چین و قراردادهای هوشمند است. 

CDP در واقع سازوکاری‌ست که در قالب یک قرارداد هوشمند در بلاک‌چین شبکه اتریوم ارائه شده که بواسطه آن، ارز دیجیتال DAI پشتیبانی و تثبیت می‌شود. بدین معنی که کاربران رمزارزهای خود را که پیشتر فقط شامل اتر می‌شد ولی در حال حاضر ارز دیجیتال بت (BAT) نیز قابل پذیرش است، در خزانه CDP به وثیقه سپرده و وامی در قالب ارز دیجیتال DAI به ارزش حداکثر 66 درصد ارزش ضمنانت خود دریافت می‌کنند. کاربران برای دسترسی به مبلغ سپرده خود در صندوق CDP می‌توانند وام دریافتی را در قالب DAI برگردانند.

گفتنی‌ست که کاربران در این اکوسیستم تنها مدیریت اتریوم‌های سپرده‌شده خود را از دست می‌دهند ولی آنها را همچنان در مالکیت خود دارند.

آیا نوسانات قیمت ETH تاثیری در عملکرد سیستم خواهد داشت؟

این نوسانات دو حالت بیشتر نخواهد داشت یا قیمت اتر افزایش می‌یابد یا دچار کاهش می‌شود. در صورت افزایش، کاربر می‌تواند معادل با ارزش سپرده خود، ارز دیجیتال DAI به صندوق بازگرداند و اترهای معادل با افزایش قیمت را دریافت کند. در این حالت هیچ ریسکی مشمول دو طرف وام‌گیرنده و صندوق CDP نخواهد شد.

اما در حالت دوم چنانچه اتر دچار کاهش قیمت قابل‌توجهی شود، احتمالا سیستم با چالش‌هایی در خصوص بازپرداخت وام از سوی وام گیرنده مواجه خواهد شد. قیمت اتر کاهش‌یافته و ارزش وام دریافتی در مقایسه با سپرده کمتر شده است. این می‌تواند انگیزه وام گیرنده برای بازپرداخت وام را دچار تزلزل کند. سیستم برای جلوگیری از قرار گرفتن در چنین موقعیتی فرایند تسویه خودکار وام را طراحی کرده‌است.

طبق این فرایند، چنانچه در اثر نوسانات قیمتی، ارزش مبلغ ضمانتی به کمتر از یک‌‌و‌نیم برابر ارزش وام دریافتی برسد، فرایند تسویه به صورت خودکار آغاز می‌شود. در فرایند تسویه خودکار، تمامی اترهای به ضمانت سپرده‌شده در صندوق CDP، روانه بازار آزاد می‌شوند تا فروخته شده و تبدیل به DAI شوند.

بخشی از DAI‌های دریافتی، معادل با ارزش DAI‌های موجود در اختیار وام‌گیرنده، معدوم ‌می‌شوند. 13 درصد باقی مانده از DAI‌ها در قالب جریمه کسر و بقیه در اختیار وام‌گیرنده قرار می‌گیرند. لازم به ذکر است که DAI‌هایی که طی این فرایند در اختیار وام‌گیرنده هستند، همچنان در مالکیت وی خواهند بود.

آنچه از این مبحث بر می‌آید به این امر اشاره دارد که در جریان این مبادله، مسئولیت وام، ریسک بازپرداخت و تسویه آن به عهده وام‌گیرنده خواهد بود. بنابراین وام‌گیرنده بایستی همواره نسبت ارزش وثیقه به ارزش وام را در نظر داشته باشد.

برای اینکه وام‌گیرنده از اجرای فرایند تسویه 150 درصدی یا همان تسویه خودکار ممانعت کند؛ دو راهکار وجود دارد. یک راهکار این است که مقداری از DAI‌هایی که در قالب وام دریافت کرده را‌ بازگرداند. در راهکار دوم، وام گیرنده ملزم به افزودن مقدار سپرده به صندوق ضمانت است.

dai e1632513125846 - ارز دیجیتال دای DAI چیست؟

میکردائو برای حفظ ثبات قیمت دای از چه مکانیسمی استفاده می‌کند؟

همانگونه که اشاره شد، کاربران با سپرده‌گذاری در صندوق CDP می توانند دای تولید کنند. در این میان، طبق قانون عرضه‌و‌تقاضا، با افزایش تولید و عرضه رمز ارز دای، قیمت آن باید کاهش یابد. در صورت کاهش تولید نیز انتظار می‌رود قیمت دچار روند افزایشی شود. با این حال چگونه می‌شود قیمت آن ثابت بماند و میزان عرضه و تقاضا تاثیری در آن نداشته باشد؟

عمده‌ترین دلیل ثبات ارزش DAI قوانین بازار آزاد شامل عرضه و تقاضا و میزان کارمزد ثبات است. تاثیر این قوانین را در دو حالت زیر می توان تشریح کرد:

در حالت اول، قیمت DAI در بازار را کاهشی و کمتر از یک دلار در نظر می‌گیریم. سیستم میکردائو درصدد حفظ ثبات قیمت است. با کاهش قیمت در بازار، سیستم برای ترغیب کاربران به منظور بازگرداندن وام، از میزان کارمزد ثبات می‌کاهد. در این صورت موجودی دای در بازار کاهش یافته و به دنبال آن قیمت افزایش می‌یابد.

در سناریوی دوم، قیمت دای در بازار افزایشی می‌شود. در این حالت، سیستم راهکار افزایش کارمزد ثبات را در دستور کار قرار می‌دهد. چون کاربران برای بازپس‌گیری وثیقه بایستی کارمزد بالاتری را پرداخت کنند، بنابه شرایط ترجیح می‌دهند سپرده خود را هم‌چنان در صندوق نگه دارند. با افزایش میزان عرضه، قیمت دای رو به کاهش می‌گذارد.

مزایای دای

دای نسبت به دلار و سایر استیبل کوین‌ها مزایایی دارد که به چند مورد از آنها اشاره خواهیم کرد:

  • دای رمزارزی بدون مرز است: در حدود یک چهارم از جمعیت جهان از امکان دسترسی به بانک محروم هستند. این یعنی آنها به خدمات ارزهای فیات از جمله دلار دسترسی ندارند. وجود ارزهای دیجیتال باثباتی مانند دای می تواند نیاز تمام مردم دنیا به خدمات مالی را تامین کند.
  • دای قابل برنامه‌ریزی است. : با داشتن ارز دیجیتال دای و با استفاده از یک قرارداد هوشمند می‌توان به‌صورت 24ساعته و بدون‌ هیچ محدودیتی نقل‌ و ‌انتقالات مالی را انجام‌داد.
  • قابلیت انتقال آسان.: با استفاده از دای، در سریع‌ترین زمان ممکن می‌توان تراکنش‌های مالی را بدون پرداخت کارمزهای بالا انجام داد.
  • غیرمتمرکز بودن.: عملکرد دای کاملا مبتنی‌بر بلاک‌چین بوده و این رمز ارز هیچ وابستگی به نهادهای متمرکز ندارد و بوسیله ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز اتر و بت پشتیبانی می‌شود.
  • شفاف و منبع‌باز است: همه می‌توانند به کدهای ارز دیجیتال دای دسترسی داشته باشند.
  • پشتوانه‌سازی شده است.: دای در بلاک‌چین اتریوم و اکوسیستم میکردائو منتشر می‌شود، در ازای تولید هر واحد DAI، حداقل یک‌ونیم دلار در صندوق سپرده دای موسوم به CDP به وثیقه سپرده می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا