مفاهیم پایهمقالات آموزشی و تحلیلی

هارد فورک و سافت فورک چیست؟ و چه تاثیری بر روی قیمت ارز دیجیتال دارد؟

شاید در برخی موارد تلفن همراه‌ شما درخواستی مبنی بر به ‌روزرسانی می‌کند اما توجه چندانی به آن نمی‌کنید. از این‌رو تلفن همراه به صورت خودکار به روزرسانی را انجام می‌دهد. به هر حال این یک فرآیند ضروری است. اگر آخرین نسخه آن را نصب نکنید در معرض خطر عدم دسترسی به خدمات آن قرار می‌گیرید.

 اما در ارزهای دیجیتال منبع‌باز همه چیز بسیار متفاوت است. سیستم بلاک ‌چین به‌ گونه‌ای طراحی شده است که در آن سلسه مراتب خاصی وجود ندارد. به عبارت دیگر بانک اطلاعاتی منسجمی برای اینکه بتواند به طور خودکار به‌روزرسانی انجام شود و تغییرات مورد نیاز را انجام دهد وجود ندارد. در نتیجه پیاده‌سازی ویژگی‌های بلاک‌ چین می‌تواند یک چالش بزرگ در چنین پلتفرم‌هایی باشد.

در این مقاله سعی داریم بررسی کنیم که چگونه شبکه‌های ارزهای دیجیتال علی‌رغم فقدان یک مرجع مرکزی عملیات فورک انجام می‌دهند. برای چنین کاری از دو مکانیسم مختلف به نام‌های هارد فورک و سافت فورک استفاده می‌شود.

What Is Fork In The Crypto CRYPTOEMOTIONS min 780x507 1 - هارد فورک و سافت فورک چیست؟ و چه تاثیری بر روی قیمت ارز دیجیتال دارد؟

چه کسانی در شبکه بلاک ‌چین تصمیم گیرنده هستند؟

برای اینکه درک صحیحی درباره نحوه عملکرد هاردفورک داشته باشید، بسیار مهم است که در ابتدا شناختی از شرکت‌کنندگانی که در فرآیند سیستم حاکمیتی اکوسیستم دخیل هستند، به دست آورید.

در پروژه بیت‌کوین سه زیر مجموعه وجود دارد که شامل توسعه‌دهندگان، ماینرها و نودها هستند. در این میان برخی از نودها با شبکه در ارتباط هستند همانند کیف پول‌های موجود در لپ‌تاب‌ها و یا تلفن‌های همراه، اما به هیچ عنوان نمی‌توان آنها را شرکت‌کننده دانست.

توسعه‌دهندگان

توسعه‌دهندگان مسئول ایجاد و به‌روزرسانی کد هستند. برای کوین‌های معمولی هر کسی می‌تواند در این فرآیند مشارکت داشته باشد. کد به صورت عمومی در دسترس همه قرار دارد. بنابراین این افراد تغییرات مد نظر خود را به سایر توسعه‌دهندگان ارسال می‌کنند.

ماینرها

ماینرها دستگاههایی هستند که وظیفه تامین امنیت شبکه را بر عهده دارند. آنها کدهای ارز دیجیتال را اجرا می‌کنند و منابع لازم را برای افزودن بلاک‌های جدید به بلاک‌ چین‌ها اختصاص می‌دهند. به عنوان مثال، در شبکه بیت‌کوین آنها این‌کار را از طریق اجماع اثبات کار (Proof-of- Work) انجام می‌دهند. آنها در ازای فعالیت خود پاداشی به صورت بلوک بیت‌کوین دریافت می‌کنند.

کاربران فول نود

فول نودها، ستون فقرات شبکه ارزهای دیجیتال هستند. آنها بلوک‌ها و تراکنش‌ها را تایید، ارسال و دریافت و در نهایت یک نسخه کامل از بلاک ‌چین را حفظ می‌کنند.

فورک چیست؟

اصطلاح فورک در نرم‌افزارهای متن باز به پروژه‌ای اشاره دارد که به دو یا چند نسخه دیگر تبدیل می‌شود. در اغلب موارد نسخه جدید مسیر نسخه اصلی پروژه را مورد تایید قرار نمی‌دهد. در واقع باید گفت که پروژه جدید ایجاد‌شده با کپی کردن منبع یک پروژه و اعمال برخی تغییرات در آنها، برنامه جدید و منحصربه‌فردی از برنامه قبلی را به وجود می‌آورد.

هر بلاک ‌چین در واقع یک پروتکل نرم‌افزاری است. زمانی که فورکی در آن بلاک ‌چین روی می‌دهد به تقسیم آن منجر می‌شود. هر کدام از بلاک‌ چین‌ها از قوانین اجماع مختص خود پیروی می‌کنند.

برنامه‌نویسان ارزهای دیجیتال قوانین خاصی برای یک پروژه تعریف می‌کنند که به اصطلاح به آن پروتکل گفته می‌شود. این پروتکل تحت هیچ شرایطی قابل تغییر نیست و تا زمانی که پلتفرم به فعالیت خود ادامه می‌دهد با همان قوانین مدون‌شده در آن به فعالیت خود ادامه خواهد داد.

بیایید با یک مثال ساده چنین توضیح دهیم. شما شبکه بیت‌کوین را در نظر بگیرید قوانین موجود در آن بدین صورت است:

  • تعداد کل بیت‌کوین‌های قابل عرضه 21 میلیون واحد است.
  • مقدار ظرفیت هر بلاک در حدود یک مگابایت است.
  • مدت زمان مورد نیاز برای ایجاد هر بلاک 10 دقیقه است.

اما اگر شخصی با این قوانین مخالف باشد و درصدد ایجاد نسخه جدید با استفاده از کدهای اولیه بلاک‌ چین بربیاید در این حالت چه روی خواهد داد؟ یا اینکه در شبکه یک تهدید امنیتی یافت شد که می‌تواند دارایی کاربران را در معرض خطر قرار دهد چگونه باید آن را رفع کرد؟ در نهایت اگر قصد داشته باشیم قابلیت‌های جدیدی به بلاک‌ چین اضافه کنیم باید چه رویکردی مدنظر بگیریم؟

بروزرسانی بلاک چین (فورک)

یکی از ساده‌ترین راه‌حل‌ها این است که در بلاک‌ چین به‌روز رسانی صورت گیرد که به اصطلاح فورک (Fork) گفته می‌شود. در این رویکرد برخی از توسعه‌دهندگان از قوانین و شرایط حاکم بر یک رمز ارز ناراضی هستند و یا اینکه برخی مشکلات گریبا‌ن‌گیر شبکه می‌شود و برطرف‌شدن آن نیازمند یک راه‌حل فوری به ‌نام فورک است.

به طور خلاصه فورک یا انشعاب زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که در یک نرم‌افزار و یا پروتکل نیاز به انجام به‌روزرسانی مطرح شود. در بخش بلاک‌ چین و ارزهای دیجیتال فورک در مواقعی روی می‌دهد که شبکه به دو بخش مجزا تقسیم ‌شود.

باید توجه داشته باشید که فورکی که در پروژه‌های بلاک‌ چینی روی می‌دهد تفاوت فاحشی با فورک صورت‌گرفته در پروژه‌های نرم‌افزاری معمولی دارد. بدین معنی که در پی فورک صورت‌گرفته در بلاک ‌چین یک پروژه، تغییراتی در زنجیره آن اعمال می‌شود. در این حالت، فورک بلاک‌ چین را به دو بخش تقسیم می‌کند. این در حالی است که در یک پروژه نرم‌افزاری با استفاده از کد متن باز پروژه دیگری ایجاد می‌شود.

bitcoin fork - هارد فورک و سافت فورک چیست؟ و چه تاثیری بر روی قیمت ارز دیجیتال دارد؟

مهم‌ترین عواملی که منجر به فورک یک بلاک ‌چین می‌شوند

همانطور که متوجه شدید فورک راهی برای افزودن ویژگی‌های جدید، اعمال به‌روزرسانی و یا ارتقای نرم‌افزاری، بهبود قابلیت‌های کنونی و بالا بردن امنیت پروتکل پلتفرم غیرمتمرکز است. با توجه به اینکه بلاک ‌چین یک شبکه توزیع‌شده و غیرمتمرکز است، امکان به‌روزرسانی آن همانند سرورهای یک شرکت و کامیپوترهای خانگی وجود ندارد. از این‌رو باید در نرم‌افزار همه و یا آن دسته از کاربرانی که نقش مهمی در شبکه بر‌عهده دارند به‌روزرسانی انجام گیرد.

در این حالت دیگر قوانین کاملا تغییر یافته و در بلاک‌ چین فورک صورت می‌گیرد. قوانین در یک شماره بلاک مشخص (Block height) تغییر می‌کند و تاریخچه زنجیره جدید در آن بلاک با تاریخچه زنجیره قدیمی کاملا متفاوت خواهد بود.

سناریوهای مختلفی درباره علت فورک وجود دارد که شامل موارد زیر هستند:

فورک شبکه به منظور ایجاد قابلیت‌های جدید و به‌روزسانی

برای اینکه شبکه در برابر خطرات امنیتی حفظ شود، در طول زمان باید در آن به‌روزرسانی فنی صورت گیرد. در برخی مواقع نیز نیاز هست تا قابلیت‌های جدیدی به شبکه افزوده شود. بنابراین انجام فورک در شبکه به عنوان یک ضرورت اجتناب ناپذیر به ‌شمار می‌رود.

اغلب چنین فورک‌هایی با حمایت و رضایت کاربران و توسعه‌دهندگان اکوسیستم بر روی شبکه انجام می‌شود. در این حالت زنجیره به جای منشعب شدن به دو شاخه، تنها تغییر مسیر می‌دهد.

یکی از نمونه‌های بارز آن، به‌روزرسانی سگویت (SegWit) است که در سال 2017 بر روی شبکه بیت‌کوین انجام شد. این فورک با هدف بهبود عملکرد بیت‌کوین و در راستای رفع مشکل پیاده‌سازی و اجرای آن صورت گرفت.

فورک به عنوان یک راه‌حل برای برطرف کردن اختلافات فنی

در برخی مواقع ممکن است بین توسعه‌دهندگان و بنیان‌گذاران پروژه‌‌ای اختلاف نظری بر سر مسائل فنی بروز کند. در چنین شرایطی اعمال فورک و ایجاد زنجیره جدید یکی از گزینه‌های پیش‌روی پروتکل‌های بلاک ‌چینی است.

به عنوان مثال‌، بیت‌کوین کش (BCH) یکی از فورک‌های بیت‌کوین است که در سال 2017 به دلیل اختلاف نظرهایی که درباره مقیاس‌پذیری بیت‌کوین وجود داشت، اعمال شد. با اعمال تغییرات در پروتکل و افزایش حجم بلاک، نسخه و بلاک‌چین جدیدی ارائه گردید.

نکته جالب توجه این است که در سال 2018، جامعه کاربران بیت‌کوین کش نیز به دو دسته تقسیم شدند و با حذف محدودیت‌های موجود بلاک، فورک دیگری به ‌نام بیت‌کوین ساتوشی ویژن (BSV) ایجاد کردند.

فورک ایده‌آل‌ترین روش برای بازگردانی مبالغ از دست رفته

در برخی مواقع فورک به دلیل وجود باگ‌های امنیتی صورت می‌گیرد که در پروتکل بلاک‌چین و یا برنامه‌هایی که بر روی بستر آن ایجاد شده‌اند، بروز کرده است. چنانچه بخشی از دارایی کاربران از بین برود، در چنین شرایطی، توسعه‌دهندگان برای بازگردانی وجوه از دست رفته کاربران با انجام تغییراتی در شبکه اقدام به حذف تراکنش هک‌شده می‌کنند.

به عنوان مثال در سال 2016 بعد از این که پروتکل DAO هک شد و بخش بزرگی از سرمایه کاربران به سرقت رفت، پروژه برای جلب اعتماد کاربران فورک شبکه را در دستور کار خود قرار داد. البته چنین رویکردی مخالفان سرسخت خود را داشت اما با حمایت ویتالیک بوترین چنین تصمیمی عملیاتی شد.

اعمال تقسیم اجماع

برخی از بلاک ‌چین‌ها برای اینکه بین چندین زنجیره موازی تقسیم قدرت اجماع صورت گیرد اقدام به فورک شبکه می‌کنند. هدف از اعمال چنین تغییراتی افزایش مقیاس‌پذیری و سرعت تایید تراکنش‌ها در شبکه است. نمونه بارز چنین موردی در نسخه اتریوم 2.0 صورت پذیرفته، که شاردینگ (sharding) نام دارد. باید توجه داشت که چنین فورک‌هایی جامعه کاربران و زنجیره اصلی را تقسیم نمی‌کند. ولی به دلیل نحوه پیاده‌سازی آن، فورک محسوب می‌شوند.

یکی دیگر از فورک‌ها که در بلاک ‌چین پولکادات صورت گرفته است، شاردینگ ناهمگون است. در چنین فورکی، اکوسیستم از ابتدا به چندین زنجیره موازی با اعتبارسنج‌های مجزا و قوانین اجماع تقسیم می‌شود.

سافت فورک چیست؟

سافت فورک (soft fork) در واقع یک به‌روزرسانی در نرم‌افزار است که امکان سازگاری با نسخه قدیمی در آن فراهم شده ‌است. همه کاربران در این روند چه نرم‌افزار خود را به‌روز کرده باشند، چه این بروزرسانی را انجام نداده باشند، می‌توانند بلاک‌های جدید را دریافت کنند. همچنین می‌توانند اطلاعات اکوسیستم و تغییرات صورت‌گرفته روی پروتکل را مشاهده نمایند. به عنوان مثال، اگر ساختار آدرس دهی شبکه تغییر کرده باشد کاربران می‌توانند به سبک و سیاق قبلی تراکنش‌های خود را انجام دهند.

در حالت سافت فورک اگر اکثریت نودها به‌روزرسانی شده باشند، نودهای آپدیت‌نشده‌ نمی‌توانند بلاک‌ جدید ثبت کنند. زیرا اکثریت نودها با چنین پیشنهادی مخالفت خواهند کرد.

اما برعکس اگر اکثریت نودها به‌روز رسانی نکنند و اقلیت نودها نرم‌افزار را به‌روزرسانی کنند شاهد تقسیم زنجیره خواهیم بود. زیرا اکثریت، بلاک‌های جدید ساخته شده را معتبر نمی‌دانند. بنابراین هر پروژه‌ای قبل از انجام سافت فورک از کاربران خود نظرسنجی می‌کند.

SOU5IGW7YZH2RPIOMRRAGQ65GY 1024x683 - هارد فورک و سافت فورک چیست؟ و چه تاثیری بر روی قیمت ارز دیجیتال دارد؟

هارد فورک چیست؟

هاردفورک (hard fork)، یک به‌روزرسانی در نرم‌افزار است که در آن نسخه جدید کاملا با نسخه قدیمی ناسازگار است. در این به‌روزرسانی باید تمامی شرکت‌کنندگان نرم‌افزار خود را آپدیت کنند و گرنه امکان ثبت تراکنش برای آنها امکان‌پذیر نخواهد بود.

چنانچه بخشی از کاربران و نودها اقدام به آپدیت نرم‌افزار خود نکنند، بلاک‌چین به دو انشعاب تقسیم می‌شود. در این حالت قوانین اجماع موجود در آن متفاوت خواهد بود و یک ارز دیجیتال جدید به وجود خواهد آمد.

از مشهورترین هارد فورک‌ها می‌توان به اتریوم کلاسیک و بیت‌کوین کش اشاره کرد. این دو هاردفورک در نهایت منجر به پیدایش رمزارزهای ETC و BCH شدند. ناگفته نماند که همیشه هاردفورک منجر به پیدایش یک ارز دیجیتال جدید نمی‌شود.

bitcoin fork - هارد فورک و سافت فورک چیست؟ و چه تاثیری بر روی قیمت ارز دیجیتال دارد؟

فورک چه تاثیری بر روی قیمت ارز دیجیتال دارد؟

در حالت کلی فورک‌ها باعث افزایش و یا کاهش قیمت یک رمز ارز می‌شوند. وقتی که یک هارد فورک اهداف خاصی مدنظر داشته باشد و اکثر کاربران با چنین اعمال تغییراتی موافق باشند، کوین‌هایی که در زنجیره اصلی قرار دارند بر روی زنجیره فورک نیز کپی می‌شوند. در این حالت تاریخچه قبل از فورک‌شدن در هر دو زنجیره مشترک است. زنجیره جدید نیز مسیر جداگانه‌ای را در پیش خواهد گرفت.

در صورت وقوع چنین فورکی ارز دیجیتال جدیدی به وجود می‌آید. آن دسته از کاربرانی که کوین کلاسیک را در کیف پول خود دارند می‌توانند به همان اندازه رمزارز تازه به دست بیاورند.

جمع‌بندی

در طول تاریخ ارزهای دیجیتال، اعمال هارد فورک و سافت فورک همیشه با انتقاداتی روبرو بوده، اما باید پذیرفت که فورک برای شبکه مفید است. به هر حال برای اینکه هر نوع فورکی بر روی اکوسیستم صورت گیرد باید اکثریت اعضا از نودها و توسعه‌دهندگان گرفته تا سرویس‌دهندگان به پول و کاربران عادی از آن حمایت کنند و درباره جزئیات آن به توافق برسند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا